Η δυσπαÏευνία (επώδυνη συνουσία) λόγω εμμηνόπαυσης οÏίζεται ως επαναλαμβανόμενος πόνος κατά τη συνουσία ο οποίος συμβαίνει για Ï€Ïώτη φοÏά κατά τη διάÏκεια ή μετά από τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση και τυπικά αποδίδεται σε αιδοιοκολπική και ουÏογεννητική ατÏοφία. ΑυτÎÏ‚ οι καταστάσεις είναι ενδείξεις γήÏανσης των ιστών, κυτταÏολογικών αλλαγών, και χημικών μεταμοÏφώσεων στον κόλπο, την ουÏήθÏα και την κÏστη, που αποÏÏÎουν από ελαττωμÎνα επίπεδα ενδογενώς παÏαγόμενων οιστÏογόνων στην εμμηνόπαυση.
Η αντίληψη του πόνου μποÏεί να επηÏεάζεται από ψυχοκοινωνικÎÏ‚ δυσκολίες που συνήθως επηÏεάζουν τις γυναίκες στην εμμηνόπαυσης (Ï€.χ. Ï€Ïοσωπικά θÎματα -όπως αÏνητικÎÏ‚ αντιλήψεις για την εμμηνόπαυση-, εικόνα σώματος, σεξουαλικότητα μετά την αναπαÏαγωγή). ΔιαπÏοσωπικοί παÏάγοντες όπως δυσκολίες στη σχÎση ή στο γάμο, σεξουαλική δυσλειτουÏγία του/της συντÏόφου και απώλεια κοινωνικής στήÏιξης συνήθως επιδεινώνουν το Ï€Ïόβλημα.
Για τη θεÏαπεία της δυσπαÏευνίας που Ï€ÏοκÏπτει από την εμμηνόπαυση χÏησιμοποιοÏνται συνήθως μη οÏμονικά λιπαντικά, κÏÎμες με βάση οιστÏογόνα και ταμπλÎτες οιστÏαδιόλης. Σε πεÏίπτωση που οι παÏεμβάσεις αυτÎÏ‚ δεν Îχουν αποτÎλεσμα μποÏεί να χÏησιμοποιηθεί  θεÏαπεία αντικατάστασης οÏμονών.

